ZORGT DE SMARTPHONE VOOR MEER BURN-OUTS?


Redactie Mymobichip, 2 augustus 2017.


Share this

We liken, sharen en tweeten constant. We mailen en appen er op los. We zijn altijd en overal verbonden met alles en iedereen. Ook met onze job of werkomgeving. Die virtuele leiband is ongezond. De remedie hiervoor kan wel eens uit onverwachte hoek komen.

mobieltje-ketting

 

De burn-out is overal

Iedereen kent tegenwoordig wel iemand die voor een lange tijd is uitgevallen of kampt met een burn-out. De psychische stoornissen -vooral burn-out en depressies- alleen al zijn goed voor 35 procent van alle langdurig zieken. Hun aantal is de afgelopen 5 jaar met een derde gestegen.

Vorig jaar telde het RIZIV, het rijksinstituut voor ziekte- en invaliditeitsverzekering, 8.208 mensen met een burn-out die langer dan 1 jaar duurt. Hun aantal is verdubbeld in de laatste 5 jaar. Nog eens een veelvoud daarvan bleef voor kortere periodes afwezig op het werk.

Hoe komt dat toch?

Heel wat factoren spelen hierin een beduidende rol. Stress is een van de belangrijkste oorzaken, maar ook erfelijke aanleg, spanningen, een ingrijpende gebeurtenis of onverwerkte emoties kunnen er voor zorgen dat het licht bij iemand (tijdelijk) uitgaat.

Maar volgens sommige experts is er meer aan de hand. In een recent verschenen boek schrijft Alexander Markowitz uitvoerig over dit prangend probleem van de 21eeeuw. In ‘Leven zonder smartphonestress’ onderzoekt hij het lineaire verband tussen het stijgend aantal burn-outs en de smartphonerevolutie van de afgelopen 10-15 jaar.

Volgens Markowitz grijpen we voortdurend naar onze smartphone (gemiddeld 53 keer per dag). 3 uur per dag tokkelen we op dat toestel.

Al snel pak je je smartphone erbij. Als we zo doorgaan, stelt Markowitz, stevenen we met z’n allen af op een digitale burn-out. Verandert dit stukje technologie onze levenswijze?

Ik like, dus ik ben

Anno 2017 worden we met z’n allen en masse overstelpt met een constante stroom berichten en informatie. Enkele dagen terug vierde de bekendste smartphone iPhone haar tienjarig bestaan. Nog maar 10 jaar! En we zijn er aan verslaafd gemaakt. Volgens NYT-journaliste Jenny Wortham valt dit grotendeels te wijten aan het fenomeen FOMO, hét emblematische probleem van het digitale tijdperk.

FOMO staat voor Fear of Missing Out, de angst om iets te missen dus.

We worden overspoeld met duizenden berichten, updates, likes en foto’s of filmpjes uit het dagelijks leven van vrienden, collega’s en een hoop onbekenden. Omgekeerd overspoelen we ook hen met dezelfde stroom aan info, in de hoop op reactie en interactie. En hier wordt het tricky. Dit proces maakt in onze hoofden endorfine aan. Mensen krijgen een high van positieve interactie met anderen (e-mail positief beantwoorden) of wanneer ze zoveel meer likes krijgen op een post.

We zijn verslaafd aan dit up-to-date-zijn, aan het willen hebben van die positieve interactie. En wanneer je niet online bent, dan sluimert het gevaarte om de hoek: angst, ontoereikendheid of irritatie.

Ooit al gehoord van ‘fantoomvibratie’? Je denkt dat je smartphone vibreert, en je dus een melding hebt, maar eigenlijk is er helemaal niets aan de hand.

Zo grijpt tot 90 procent van de gebruikers naar hun mobiele telefoon wanneer ze denken dat ze een trilling van het toestel voelen, ook als ze geen oproep of bericht hebben gekregen. Angst om iets te missen zou de verklarende factor zijn voor dit gedrag. Denk bijvoorbeeld maar eens aan de frustratie die je voelt opborrelen wanneer je even met de smartphone niet op het internet kan door een slechte verbinding. Het is dus opletten geblazen.

Ik reageer, dus ik ben

De smartphone zorgt er voor dat we altijd bereikbaar zijn, ook op professioneel vlak. Het is moeilijk om precies te zeggen wanneer deze vorm van technologie zo’n belangrijke bron werd van obsessie, kantoorstress en overwerk. Maar op een bepaald moment gebeurde er toch een shift. De baas zegt dan wel dat je niet direct hoeft te reageren, impliciet denk je dat dit van je verwacht wordt.

En dus gebeurt het: werkmails checken in het weekend, een sms’je hier en daar, want ja, Fear of Missing Out, de werkversie dan.

En de schrik om scheef bekeken te worden omdat je als enige niet snel genoeg geantwoord hebt. Op die manier hangen we zo door een virtuele leiband vast aan onze werkomgeving.

Na de werkuren?

Is dan het recht op onbereikbaarheid, een maatregel die minister Kris Peeters onlangs naar voor schoof om het stijgend aantal burn-outs een halt toe te roepen, voldoende? Peeters keek daarvoor naar Frankrijk, waar een nieuwe wet stelt dat op bedrijfsniveau afspraken dienen gemaakt te worden over de mogelijkheid van werknemers om buiten de kantooruren onbereikbaar te zijn en over het instellen van gebruiksvoorwaarden verbonden aan digitale hulpmiddelen zoals hun smartphones.

In België moeten de werknemers juridisch gezien niet bereikbaar zijn buiten de werkuren. Werken, arbeiden, dient enkel te gebeuren tijdens de werkuren, de arbeidsuren. Maar, zoals je zelf ook weet, worden werkmails ook buiten de werkuren beantwoord. Dit vormt een dringend probleem waar we onze hoofden eens over moeten buigen. Aan bedrijven vragen om hierover na te denken, is geen oplossing. Peeters’ voorstel is een aanzet, maar raakt de kern van het probleem niet. De kern van het probleem is werkdruk. Wederom: druk van buitenaf.

Het recht om onbereikbaar te zijn, vereist een herdenken van de werk/privé-relatie: het gaat lijnrecht in tegen de filosofie om alsmaar langer en meer te werken.

Het recht om onbereikbaar te zijn, kan in die zin zelfs gezien worden als een manier om een mentaliteitswijziging teweeg te brengen ten voordele van arbeidsduurvermindering.

mobieltje-ketting1

 

Presteren. Renderen.

Volgens hoogleraar organisatiepsychologie Frederik Anseel van de Universiteit Gent moet de baas zich niet bemoeien met wat werknemers in hun vrije tijd al dan niet mogen of kunnen doen. Als ze zin hebben op werkmails te beantwoorden, dan doen ze dat maar lekker. Al in 2014 schreef Anseel in De Morgen dat werknemers vooral de druk op zichzelf leggen om buiten de werktijd mee te draaien. Geen enkel bedrijf eist dat expliciet. Het gaat voor hem om zelfcontrole: eigen schuld, burn-outbult.

Maar Anseels punt klopt deels niet, het is misschien zelf wat naïef. In 2013 bleek uit een door de studiedienst van het ABVV georganiseerde enquête ‘Technostress’ dat maar liefst 60% van de bevraagde werknemers ‘af en toe’ tot ‘vaak’ buiten de werkuren en tijdens verplaatsingen bereikbaar moet zijn. 40% voelde zich daartoe zelfs verplicht. Dat is niet niets.

Peter Fleming, professor aan de University of London, sprak in die optiek onlangs in The Guardian terecht van een never switched off employment culture” die de laatste 15 jaar aan een stevige opmars bezig is. Niets of niemand verplicht ons om nog een e-mail te sturen of te checken lang nadat het kantoor gesloten is (tenzij de functieomschrijving anders stelt). Maar toch. Volgens Fleming is er meer aan de hand.

De laatste 20-30 jaar vond een belangrijke verschuiving plaats. We verrichten alsmaar meer werk met minder mensen. De druk op werknemers is de afgelopen jaren gestaag toegenomen. Dat heeft te maken met onze werkethiek, die wortel heeft in het neoliberalisme van de jaren ‘70, ’80.

Het werd in ons hoofd geprent dat wij geen human beingszijn, maar human capital.

We moeten opbrengen. Presteren. Renderen. Werken om te leven, daar draait het om. Ziedaar, het sluimerende gif die onze prestatiemaatschappij schunnig bij elkaar houdt.

Volgens Fleming behelst deze attitude een onophoudelijk investeren in jezelf, waarbij je je haast verplicht competenties voortdurend bij te schaven en verbeteren. Want als je dat niet doet, dan kan je wel eens uit de carrièreboot vallen. Werk en leven vloeien zo in elkaar. Een job is voor velen een onderdeel geworden van hun identiteit. Het is vaak iets wat we zijn. Niet, ‘ik werk als communicatiemedewerker’, maar ‘ik ben communicatiemedewerker’.

Is dit gezond? We meten en spiegelen ons leven en werk vaak aan anderen. Maar door al dat leuks dat we non-stop op onze tijdlijnen en mailboxen te zien krijgen, ontstaat een fout beeld van hoe de dingen in werkelijkheid kunnen zijn. En daar loopt het vaak mis.

Wat kunnen we er aan doen?

Wil dit alles nu zeggen dat we ons en masse moeten aansluiten bij digitale detoxbewegingen? 40 dagen zonder smartphone? Neen. Uiteraard zijn er die zeggen perfect te kunnen functioneren zonder smartphone, e-mail of Facebook-account, die op een andere manier communiceren met hun bazen of directe omgeving. Dit is echter een oplossing die enkel is weggelegd voor de happy few.

Velen onder ons kunnen het zich niet permitteren zo maar even tegen de baas te zeggen dat ze vanaf nu niet langer via mail of smartphone communiceren.

Mindfulness of een sessie yoga dan maar? Neen. Dit zijn druppels op een hete plaat. Hét probleem hier is economisch en maatschappelijk en moet ook op dat niveau worden aangepakt. Is technologie dan de echte kern van het probleem? Het is zoals Fleming zegt: het weerspiegelt een groeiende neiging tot digitale zelfmishandeling omdat we zo geobsedeerd zijn met werk, met anderen, aangezien we ons gedragen als menselijk kapitaal die het zich niet kunnen veroorloven een versnelling lager te trappen.

Onze neoliberale prestatiemaatschappij, waarin we allen ambitieus moeten zijn, betekenisvol of carrière moeten maken, houdt ons zo in een wurggreep.

Om ons hieruit te bevrijden moet de piste van arbeidsduurvermindering hoger op de agenda. Met meer mensen minder werken zodat we kwaliteitsvoller leven.

Belangrijk is ook om het onderwerp bespreekbaar te maken en om te zorgen voor goede afspraken met leidinggevenden. Moet je echt mailen of tweeten in het weekend of kan het wachten tot maandag? Deel misschien de dag in blokken, zoals sommige experts opperen. Van dan tot dan. En trek het je wat ook minder aan als je eens wat minder likes, interactie of retweets hebt. Het is niet jouw schuld dat minder mensen jouw foto of status op hun tijdlijn zien. Dat is de strategie van Facebook, een multinational die munt slaat uit het jouw fear of missing out en jouw virtuele leiband.

Auteur: Jurgen Masure, Medewerker sociale media, communicatiedienst Federaal ABVV.

Bron: DeWereldVanMorgen 

Webshop

Share this




Reageer op dit artikel


LEES DIT OOK

Wetenschappers vragen uitstel uitbreiding 5G:

Major Cell Phone Radiation Study Reignites Cancer Questions

Nieuw Amerikaans onderzoek bevestigt: straling mobiele telefoon veroorzaakt kanker

Waarom moet u de vliegtuigmodus op uw smartphone inschakelen tijdens een vlucht


ACTUEEL NIEUWS

ACTUEEL NIEUWS
Wetenschappers vragen uitstel uitbreiding 5G:
Zorgt de smartphone voor meer burn-outs?
Nieuw Amerikaans onderzoek bevestigt: straling mobiele telefoon veroorzaakt kanker
Major Cell Phone Radiation Study Reignites Cancer Questions
Waarom moet u de vliegtuigmodus op uw smartphone inschakelen tijdens een vlucht
CFL-spaarlampen geven hoge doses schadelijke straling af
A Warning For Parents Backed By Science
How WiFI and Other EMFs field Cause Biological Harm
Don't talk to kids on the mobile phones
Ouder moet kind achter beeldscherm weghalen
Onderzoek naar invloed straling mobieltjes op kinderhersenen
Mobile phone child health risk investigation
Groeiende bewijzen gezondheidsrisico's door draadloze technologieën
Infants unable to perform simple tasks due to iPad addiction
Your cellphone is killing you: What people don’t want you to know about electromagnetic fields
Tablet slecht voor ontwikkeling kind
Google Glass Alert: Potential health risks from wireless radiation
New Studies Show Health Risks from Wireless Tech: Warnings from the BioInitiative Working Group
10 ways your mobile phone is ruining your health
Stralingswaarde mobieltjes moet vermeld worden in België
Our Children, Our Future, Our Responsibility
Kinder-gsm's verboden vanaf 1 maart
Maatregelen van overheden ter bescherming van de bevolking tegen EMV
Letter of concern from SSITA (Safe Schools Information Technology Alliance) over wireless radiation
Wat als je GSM-straling kon zien?
Open letter by UK medical doctors: Health and safety of Wi-Fi and mobile phones
34 onderzoeken tonen aan: WiFi is gevaarlijk!
Brain Cancer Risk Increases with the Amount of Wireless Phone Use: Study
België: GSM-verkoopverbod voor kinderen
Mobieltjes toch kankerverwekkend
Ministerie van SZW: Elektromagnetische velden kunnen gezondheid schaden
"Altijd mobieltje in bh: nu borstkanker op die plek"
7191 kankergevallen gelinkt aan straling gsm-mast
Deense brugklasleerlingen verbazen wetenschappers met hun Wifi experiment
Belgium: Health Minister wants to protect children against radiation from mobile phones
Mobieltje uit 1938?
Ouders zijn verantwoordelijk voor kinderen, niet de verkopers
België: Verbod op gsm-verkoop voor kinderen
Belgische minister Onkelinx wil gsm-verbod voor kinderen
Elektromagnetische velden kunnen gezondheid schaden
Fabels over radiofrequente straling en gezondheid
1e Schadevergoeding voor kanker door mobieltje
Cellphone radiaton risks to pregnancy and sperm
Smartphone fabrikanten waarschuwen voor gebruik of dragen op het lichaam
Mobile phones can cause brain tumours, court rules.
Remove cell towers from schools: Supreme Court
Dutch iPhone owners spend hours on the device - study
Vullingen en implantaten verhogen risico van elektromagnetische gevoeligheid
iPhone-bezitter gebruikt toestel uren per dag
EU looft € 6 miljoen uit voor onderzoek naar elektromagnetische straling
Experiment met gsm-stralen dodelijk voor mieren
We raken liever onze trouwring kwijt dan onze smartphone
Ziek van je mobieltje
Straling mobiele telefoon riskant voor kinderen
De Gevaren van Wi-Fi
Artsen moet beter letten op elektrogevoeligheid
Canada sluit zich aan bij landen die waarschuwen voor mobieltjes
Brusselse school staakt tegen gsm-antennes
Straling mobiele telefoon kan zwangerschap beïnvloeden
Scientists hit out at Welsh Government
Single-strand DNA breaks in human hair root cells exposed to mobile phone radiation
Deense wetenschappers: Stop uitrol draadloze technieken
Enorme waardedalingen woningen nabij umts-masten
Kinderen nemen tien maal zoveel straling op van mobieltje
The Worst Place to Keep Your Cell Phone
Mortality by neoplasia and cellular telephone base stations
Raad van Europa wil verbod op mobiele telefoons en wifi in scholen
Elektro-vluchtelingen zoeken toevlucht in radiostille zone
Kema: Minder magnetische straling door stoelendans in stroomnet
It's Official "Cell Phones are Killing Bees"
Straling van GSM verwart de bij
De 10 GSM geboden
Elektrosmog verhoogt risico op astma bij ongeboren kinderen
Zendmasten kankerverwekkend
Zorgen over GSM straling
Straling mobiele telefoon wel of niet schadelijk?
Mobile phones cause five-fold increase in brain cancer risk
Gsm-straling "mogelijk kankerverwekkend"
Bankpasje gaat kapot door smartphones
Teachers insist: Wi-fi networks must be removed from schools to stop children getting cancer,